زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلۡبَنِينَ وَٱلۡقَنَٰطِيرِ ٱلۡمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلۡفِضَّةِ وَٱلۡخَيۡلِ ٱلۡمُسَوَّمَةِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ وَٱلۡحَرۡثِۗ ذَٰلِكَ مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسۡنُ ٱلۡمَـَٔابِ

رغبت و تمايل به شهوات، و دوست داشتن زنان، و پسران، و اموال بسيار زياد از طلا و نقره، و اسپان نشان كرده، و چهار پايان، و كشت و زراعت براي مردم زينت داده شده است، اينها متاع زندگي اين دنيا است، و سر انجام نيكيها نزد الله است

يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمۡۚ وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ ضَعِيفٗا

الله اراده دارد كه بار [تكليف] را بر شما سبك سازد؛ انسان ضعيف آفريده شده است

وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوۡ قَاعِدًا أَوۡ قَآئِمٗا فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمۡ يَدۡعُنَآ إِلَىٰ ضُرّٖ مَّسَّهُۥۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلۡمُسۡرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

و چون به انسان آسيبي برسد، [به همه حال] به پهلو، و يا نشسته و يا ايستاده به درگاه ما دعاء مي‌كند، و چون مصيبت او را برطرف ساختيم، طوري مي‌رود كه گويا به سبب مصيبتي كه به او رسيده بود، هرگز به درگاه ما دعاء نكرده است، اعمال اسراف كنندگان در نظر شان اين چنين زينت داده شده است

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظۡلِمُ ٱلنَّاسَ شَيۡـٔٗا وَلَٰكِنَّ ٱلنَّاسَ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

به درستى الله بر مردم هيچ ستمى نمي‌كند، و ليكن مردم به خود ستم مي‌كنند

وَلَئِنۡ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ ثُمَّ نَزَعۡنَٰهَا مِنۡهُ إِنَّهُۥ لَيَـُٔوسٞ كَفُورٞ

و اگر از جانب خود براي آدمي نعمتي بدهيم، و سپس آن را از وي بگيريم، به يقين نااميد و ناسپاس مي‌شود

وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ ٱلسَّيِّـَٔاتُ عَنِّيٓۚ إِنَّهُۥ لَفَرِحٞ فَخُورٌ

و بعد از مصيبتي كه برايش رسيده است، اگر برايش نعمتي بدهيم، به يقين مي‌گويد: مصيبت از من دور شد، و به يقين خوشحال و خودستا است

إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ

مگر كساني كه صبر كردند، و كارهاي شايستة انجام دادند، براي چنين اشخاصي آمرزش و مزد بزرگي است

وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ عَلَيۡنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ

و از كيش نياكان خود ابراهيم و اسحاق و يعقوب پيروي كرده ام، براي ما سزاوار نيست كه چيزي را با الله شريك بسازيم، [و] اين از فضل الله بر ما، و بر مردم است، ولي بيشتر مردمان سپاسگزاري نمي‌كنند

الٓمٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِۗ وَٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ

الف، لام، را[1]، اينها آيات اين كتاب [قرآن كريم] است، و [اى پيامبر!] آنچه كه از جانب پروردگار تو بر تو نازل شده است، حق است، ولي بيشتر مردم ايمان نمي‌آورند

وَيَدۡعُ ٱلۡإِنسَٰنُ بِٱلشَّرِّ دُعَآءَهُۥ بِٱلۡخَيۡرِۖ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ عَجُولٗا

و انسان همان گونه كه به رسيدن خير براي خود دعاء مي‌كند، به رسيدن شر براي خود نيز دعاء مي‌كند، و انسان عجله كار است

وَإِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فِي ٱلۡبَحۡرِ ضَلَّ مَن تَدۡعُونَ إِلَّآ إِيَّاهُۖ فَلَمَّا نَجَّىٰكُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ أَعۡرَضۡتُمۡۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ كَفُورًا

و چون در دريا به مشكلي دچار شويد، همة آنهايي را كه جز او به نزد آنان دعاء مي‌كرديد، از [خاطر شما] گم مي‌شوند، و چون [الله] شما را نجات داده وبه خشكي برساند، [ازالله] روي مي‌گردانيد، و انسان [بسيار] ناسپاس است

قُل لَّوۡ أَنتُمۡ تَمۡلِكُونَ خَزَآئِنَ رَحۡمَةِ رَبِّيٓ إِذٗا لَّأَمۡسَكۡتُمۡ خَشۡيَةَ ٱلۡإِنفَاقِۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ قَتُورٗا

[اي پيامبر!] بگو: اگر شما مالك گنجينه هاي رحمت پروردگار من مي‌بوديد، با آنهم از بيم فقر از انفاق خودداري مي‌كرديد، و انسان [به طبيعت خود] بخيل [و تنگ نظر] است

وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٖۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ أَكۡثَرَ شَيۡءٖ جَدَلٗا

و به تحقيق در اين قرآن براي مردم از هر گونه مَثَلي آورديم، و انسان از هر چيزي بيشتر به مجادله مي‌پردازد

خُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ مِنۡ عَجَلٖۚ سَأُوْرِيكُمۡ ءَايَٰتِي فَلَا تَسۡتَعۡجِلُونِ

انسان شتابكار آفريده شده است، به زودي آيات خود را به شما نشان خواهم داد، پس [عجله نكنيد و نزول عذاب را] از من به شتاب نخواهيد

إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَهَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَٰنُۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومٗا جَهُولٗا

به يقين ما امانت [خود] را بر آسمانها و زمين، و كوه ها عرضه كرديم، و آنها از تحمل آن خود داري نمودند، و از آن ترسيدند، و انسان آن را تحمل نمود، و به يقين او ستم‌پيشة نادان است

فَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ضُرّٞ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلۡنَٰهُ نِعۡمَةٗ مِّنَّا قَالَ إِنَّمَآ أُوتِيتُهُۥ عَلَىٰ عِلۡمِۭۚ بَلۡ هِيَ فِتۡنَةٞ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

هنگامي كه به انسان ضرري برسد، به درگاه ما دعاء مي‌كند، و هنگامي كه از خود برايش نعمتي بدهيم، مي‌گويد: جز اين نيست كه آن [نعمت] را به سبب علم و دانشي كه داشتم به دست آوردم، [چنين نيست] بلكه اين نعمت ابتلايي است، ولي اكثر آنان نمي‌دانند

ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِتَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ

الله آن ذاتي است كه شب را براي شما آفريد، تا در آن آرام بگيريد، و روز را روشني بخش گردانيد، به يقين الله نسبت به مردم داراي فضل و كرم است، و ليكن بيشتر مردم شكرگزاري نمي‌كنند

لَّا يَسۡـَٔمُ ٱلۡإِنسَٰنُ مِن دُعَآءِ ٱلۡخَيۡرِ وَإِن مَّسَّهُ ٱلشَّرُّ فَيَـُٔوسٞ قَنُوطٞ

انسان از طلب خير خسته نمي‌شود، و اگر گزندي به او برسد، مأيوس و نااميد مي‌گردد

وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ رَحۡمَةٗ مِّنَّا مِنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ هَٰذَا لِي وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةٗ وَلَئِن رُّجِعۡتُ إِلَىٰ رَبِّيٓ إِنَّ لِي عِندَهُۥ لَلۡحُسۡنَىٰۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِمَا عَمِلُواْ وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظٖ

و اگر پس از رنجي كه به او رسيده است، از سوي خود رحمتي به او برسانيم، هرآينه مي‌گويد: اين حق من است، و فكر نمي‌كنم كه قيامت برپا شود، و اگر [فرضا] به سوي پروردگارم برگردانده شوم، به يقين در پيشگاه او مقام و منزلت خوبي خواهم داشت، و [الله متعال مي‌فرمايد:] و هرآينه كساني را كه كافر شدند، به آنچه كه مي‌كردند، آگاه مي‌سازيم، و به يقين از عذاب سختي به آنان مي‌چشانيم

وَإِذَآ أَنۡعَمۡنَا عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ أَعۡرَضَ وَنَـَٔا بِجَانِبِهِۦ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ فَذُو دُعَآءٍ عَرِيضٖ

چون به انسان نعمتي ارزاني بداريم، روي مي‌گرداند و تكبر مي‌ورزد، و چون بدي به او برسد، دعاي پهناوري دارد

فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ حَفِيظًاۖ إِنۡ عَلَيۡكَ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ فَرِحَ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ فَإِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ كَفُورٞ

و [اي پيامبر!] اگر [مشركان] اعراض كردند، [اندوهگين مشو] تو را حافظ آنان قرار نداده ايم، بر تو جز تبليغ [رسالت پروردگار تو] چيز ديگري نيست، هنگامي كه ما از جانب خويش به انسان رحمتي بدهيم، به آن خوشحال مي‌شود، و اگر به سبب كار هايي كه كرده است، برايش مصيبتي برسد، به يقين [در اين حالت] انسان ناسپاس است

۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا

به يقين كه انسان بي طاقت آفريده شده است

إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا

هر گاه به او مصيبتي برسد، بي قرار مي‌گردد

وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا

و چون نعمتي برايش برسد، بخالت مي‌ورزد

إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ

مگر نماز گذاران

فَأَمَّا ٱلۡإِنسَٰنُ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكۡرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَكۡرَمَنِ

اما انسان به گونه‌اي است كه چون پروردگارش او را مورد آزمايش قرار دهد، و گرامي بدارد، و برايش نعمت بدهد، مي‌گويد: پروردگارم مرا گرامي داشت

وَأَمَّآ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ فَقَدَرَ عَلَيۡهِ رِزۡقَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَهَٰنَنِ

و اما اگر او را مورد آزمايش قرار داده، و روزي اش را بر وي تنگ بسازد، مي‌گويد: پروردگارم به من اهانت نمود

وَتُحِبُّونَ ٱلۡمَالَ حُبّٗا جَمّٗا

و مال را بي دريغانه دوست مي‌داريد

لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ

به يقين ما انسان را در بهترين شكل و صورت آفريديم

كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ

به يقين انسان چون خود را بي نياز ببيند