وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَٰكُمۡ أُمَّةٗ وَسَطٗا لِّتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيۡكُمۡ شَهِيدٗاۗ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلۡقِبۡلَةَ ٱلَّتِي كُنتَ عَلَيۡهَآ إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يَتَّبِعُ ٱلرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِۚ وَإِن كَانَتۡ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُۗ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَٰنَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ

بدين سان شما را امت ميانة قرار داديم، تا بر مردم گواه باشيد، و پيامبر بر شما گواه باشد، و ما قبله‌اي را که بر آن بودي قبله قرار نداديم مگر براي اينکه بدانيم چه کسي از پيامبر پيروي مي‌کند و چه کسي به عقب بر مي‌گردد، وگرچه آن بسي دشوار است مگر بر کساني که الله آنان را هدايت نموده، اين طور نيست كه الله ايمان شما [نمازهايتان] را ضايع گرداند؛ زيرا الله نسبت به مردم رؤوف و مهربان است

كَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِيكُمۡ رَسُولٗا مِّنكُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِنَا وَيُزَكِّيكُمۡ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُعَلِّمُكُم مَّا لَمۡ تَكُونُواْ تَعۡلَمُونَ

و همچنين پيامبري از خود شما بر شما فرستادم، كه آيات مرا بر شما مي‌خواند، و شما را پاکيزه گرداند، و كتاب و حكمت را براي شما مي‌آموزد، و آنچه را كه نمي‌دانستيد به شما ياد مي‌دهد

تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۚ وَإِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

[اي پيامبر!] اينها آيات الله است كه به حق بر تو مي‌خوانيم، و به يقين تو از جملة پيامبران مي‌باشي

وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُۚ أَفَإِيْن مَّاتَ أَوۡ قُتِلَ ٱنقَلَبۡتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡۚ وَمَن يَنقَلِبۡ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِ فَلَن يَضُرَّ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗاۚ وَسَيَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلشَّـٰكِرِينَ

و محمد [] جز پيامبر [چيز ديگري] نيست، و پيش از او پيامبران ديگري نيز وجود داشتند، آيا اگر بميرد، يا كشته شود، شما به آيين گذشته برمي‌گرديد؟ و كسي كه به [آيين] گذشته برگردد، به الله هيچ ضرري نمي‌رساند[1]، و به زودي الله شاكران را مزد مي‎دهد

فَبِمَا رَحۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمۡۖ وَلَوۡ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلۡقَلۡبِ لَٱنفَضُّواْ مِنۡ حَوۡلِكَۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ وَشَاوِرۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِۖ فَإِذَا عَزَمۡتَ فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَوَكِّلِينَ

به سبب رحمتي از طرف الله، با آنان نرم‌خوي شدي، و اگر خشن و سنگدل مي‌بودي، از اطراف تو پراكنده مي‌شدند، پس آنان را ببخش، و براي آنان طلب آمرزش كن، و در كارها با ايشان مشورت نما، و چون تصميم گرفتي، بر الله توكل كن؛ زيرا الله توكل كنندگان را دوست دارد

لَقَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذۡ بَعَثَ فِيهِمۡ رَسُولٗا مِّنۡ أَنفُسِهِمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ

به تحقيق الله بر مؤمنان منت نهاد كه در بين شان پيامبري از خود شان مبعوث ساخت، كه آيات او را براي آنها مي‌خواند، و آنها را [از افكار جاهليت] پاك مي‌سازد، و كتاب و حكمت را براي آنها مي‌آموزد[1]، اگر چه پيش از اين در گمراهي آشكاري قرار داشتند

يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ قَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمۡ عَلَىٰ فَتۡرَةٖ مِّنَ ٱلرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَآءَنَا مِنۢ بَشِيرٖ وَلَا نَذِيرٖۖ فَقَدۡ جَآءَكُم بَشِيرٞ وَنَذِيرٞۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

اي اهل كتاب! پيامبر ما [بعد از انقطاع وحي] و وقتي كه فترت پيامبران بود به سوي شما آمد، تا [وحي الهي را] براي شما بيان كند، تا نگوييد كه بشارت دهنده و بيم دهندة براي ما نيامده است، [و اكنون] به يقين كه براي شما بشارت دهنده و بيم دهندة آمده است، و الله بر هر چيزي قادر است

ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِيَّ ٱلۡأُمِّيَّ ٱلَّذِي يَجِدُونَهُۥ مَكۡتُوبًا عِندَهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ يَأۡمُرُهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَىٰهُمۡ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنۡهُمۡ إِصۡرَهُمۡ وَٱلۡأَغۡلَٰلَ ٱلَّتِي كَانَتۡ عَلَيۡهِمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُواْ ٱلنُّورَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

كساني كه از رسول نبي كه (أُمِّي) مي‌باشد پيروي مي‌كنند كه [صفات] او را در نزد خود در تورات و انجيل مي‌يابند، آنها را به كارهاي نيك امر نموده و از كارهاي بد نهي مي‌كند، و چيزهاي پاكيزه را براي آنها حلال قرار داده، و چيزهاي پليد را بر آنان حرام مي‌گرداند، و بارگران و تكاليف شاقة را كه بر عهدة شان بود، از دوش آنان بر مي‌دارد، پس كساني كه به او ايمان آورده و او را تعظيم نمايند، و ياري‌اش كنند، و از نوري كه با او نازل شده است پيروي نمايند، آنان رستگاران اند

قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

[اى پيامبر!] بگو اي مردم! من فرستادة الله به سوي همة شما هستم، همان كه فرمانروايي آسمانها و زمين از آن او است، هيچ معبودي جز او وجود ندارد، او است كه زنده مي‌كند و مي‌ميراند، پس به الله و پيامبر او، آن پيامبر (اُمِّي) كه به الله و كلمات او ايمان دارد، ايمان بياوريد، و از او پيروي نماييد، تا باشد كه هدايت شويد

أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٌ

آيا فكر نكردند كه در همنشين شان [با پيامبر ] آثاري از ديوانگي نيست، او جز بيم دهندة آشكاري است

قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ

[اي پيامبر!] بگو! من مالك سود و زيان خود نيستم، مگر آنچه را كه الله بخواهد، و اگر غيب را مي‌دانستم، هرآينه خير زيادي براي خود فراهم مي‌كردم، و هيچ زياني به من نمي‌رسيد، من جز هشدار دهنده، و بشارت دهنده براي كساني كه ايمان مي‌آورند نمي‌باشم

وَأَذَٰنٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦٓ إِلَى ٱلنَّاسِ يَوۡمَ ٱلۡحَجِّ ٱلۡأَكۡبَرِ أَنَّ ٱللَّهَ بَرِيٓءٞ مِّنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ وَرَسُولُهُۥۚ فَإِن تُبۡتُمۡ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُمۡ غَيۡرُ مُعۡجِزِي ٱللَّهِۗ وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

و اين اعلان، و اعلاني از طرف الله و رسول او در روز حج اكبر[1]، براي مردمان است كه الله و رسول او از مشركان بيزار است، پس اگر توبه كنيد، براي شما بهتر است، و اگر روي بگردانيد، پس بدانيد كه شما نمي‌توانيد كه الله را عاجز بسازيد، و [اى پيامبر!] كساني را كه كافر شدند، به عذاب دردناكي بشارت بده

هُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلۡهُدَىٰ وَدِينِ ٱلۡحَقِّ لِيُظۡهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡمُشۡرِكُونَ

او است كه پيامبر خود را با هدايت و دين حق فرستاد، تا آن را بر همة اديان چيره گرداند، هر چند كه مشركان بد شان بيايد

وَمِنۡهُمُ ٱلَّذِينَ يُؤۡذُونَ ٱلنَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٞۚ قُلۡ أُذُنُ خَيۡرٖ لَّكُمۡ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَيُؤۡمِنُ لِلۡمُؤۡمِنِينَ وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡۚ وَٱلَّذِينَ يُؤۡذُونَ رَسُولَ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ

بعضي از آنها [منافقان] كساني هستند كه پيامبر را آزار مي‌دهند و مي‌گويند كه او زود باور است، [و هر سخني را قبول مي‌كند]، بگو! شنوندة سخن خير تان است، به الله ايمان دارد، و [سخن] مؤمنان را تصديق مي‎كند، و براي كساني از شما كه ايمان آورده ‌اند رحمتي است، و براي كساني كه پيامبر الله را آزار مي‌دهند، عذاب دردناكي است

لَٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ جَٰهَدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡۚ وَأُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلۡخَيۡرَٰتُۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

ليكن پيامبر و كساني كه به همراه او ايمان آورده ‌اند، با مالها وجانهاي خود جهاد كردند، و اينها هستند كه خوبيها براي آنها است، و اينها هستند كه رستگارانند

لَقَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولٞ مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ عَزِيزٌ عَلَيۡهِ مَا عَنِتُّمۡ حَرِيصٌ عَلَيۡكُم بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ

هرآيينه پيامبري از خود شما براي شما آمد كه رنجهاي شما بر او گران مي‌آيد، [و به رساندن خير ونيكويي] براي شما حريص، و به مؤمنان رؤوف و رحيم است

وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَاتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا ٱئۡتِ بِقُرۡءَانٍ غَيۡرِ هَٰذَآ أَوۡ بَدِّلۡهُۚ قُلۡ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلۡقَآيِٕ نَفۡسِيٓۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّۖ إِنِّيٓ أَخَافُ إِنۡ عَصَيۡتُ رَبِّي عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ

و چون آيات آشكار ما بر آنان تلاوت شود، كساني كه به لقاي ما اميدي ندارند، مي‌گويند: غير از اين، قرآن ديگري بياور، و يا آن را تغيير بده، [اي پيامبر] بگو! من حق ندارم تا آن را از پيش خود تغيير بدهم، من جز آنچه كه بر من وحي مي‌شود، از چيز ديگري پيروي نمي‌كنم؛ زيرا من اگر از پروردگارم نافرماني كنم، از عذاب روز بزرگى مي‌ترسم

قُل لَّوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوۡتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَدۡرَىٰكُم بِهِۦۖ فَقَدۡ لَبِثۡتُ فِيكُمۡ عُمُرٗا مِّن قَبۡلِهِۦٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

بگو! اگر الله مي‌خواست، من آن را بر شما تلاوت نمي‌كردم، و نه هم او شما را به آن آگاه مي‌كرد، به يقين كه پيش از اين عمري در ميان شما بودم، آيا نمي‌انديشيد

أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۚ إِنَّنِي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ

كه جز الله را نپرستيد، و من از جانب او هشدار دهنده، و بشارت دهندة براي شما مي‌باشم

تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهَآ إِلَيۡكَۖ مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ فَٱصۡبِرۡۖ إِنَّ ٱلۡعَٰقِبَةَ لِلۡمُتَّقِينَ

[اي پيامبر!] اينها از خبرهاي غيب است كه آنها را بر تو وحي مي‌كنيم، پيش از اين، نه تو آن را مي‌دانستي و نه قوم تو، پس صبر كن، به يقين سر انجام نيك از پرهيزگاران است

وَقُلۡ إِنِّيٓ أَنَا ٱلنَّذِيرُ ٱلۡمُبِينُ

و بگو! من بيم دهندة آشكاري هستم

أَوۡ يَكُونَ لَكَ بَيۡتٞ مِّن زُخۡرُفٍ أَوۡ تَرۡقَىٰ فِي ٱلسَّمَآءِ وَلَن نُّؤۡمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيۡنَا كِتَٰبٗا نَّقۡرَؤُهُۥۗ قُلۡ سُبۡحَانَ رَبِّي هَلۡ كُنتُ إِلَّا بَشَرٗا رَّسُولٗا

يا اينكه براي تو خانة از طلا و نقره باشد، يا در آسمان بالا روی، و به بالا رفتن تو [به آسمان] ايمان نمي‌آوريم، مگر آنكه بر ما كتابي را نازل كني كه آنرا بخوانيم، بگو: سبحان الله! مگر من جز بشري هستم كه [از طرف] الله فرستاده شده ام

وَبِٱلۡحَقِّ أَنزَلۡنَٰهُ وَبِٱلۡحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا مُبَشِّرٗا وَنَذِيرٗا

و اين [قرآن] را به حق نازل كرديم، وبه حق نازل شده است، و [اي پيامبر!] ما تو را جز بشارت دهنده، و بيم دهنده نفرستاديم

قُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ يُوحَىٰٓ إِلَيَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ فَمَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلۡيَعۡمَلۡ عَمَلٗا صَٰلِحٗا وَلَا يُشۡرِكۡ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدَۢا

[اي پيامبر!] بگو: همانا من مانند شما بشري هستم، [با اين فرق كه] به من وحي مي‌شود كه پروردگار شما معبودي يگانه است، پس كسي كه اميد ديدار پروردگارخود را دارد، بايد عمل صالحي انجام دهد، و در عبادت پروردگار خود كسي را شريك نسازد

وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ

و [اي پيامبر!] تو را جز رحمتي براي جهانيان نفرستاديم

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ إِلَّآ إِنَّهُمۡ لَيَأۡكُلُونَ ٱلطَّعَامَ وَيَمۡشُونَ فِي ٱلۡأَسۡوَاقِۗ وَجَعَلۡنَا بَعۡضَكُمۡ لِبَعۡضٖ فِتۡنَةً أَتَصۡبِرُونَۗ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيرٗا

[اي پيامبر!] و ما پيش از تو [هيچ پيامبري] از پيامبران را نفرستاديم، مگر آنكه غذا مي‌خوردند، و در بازار ها راه مي‌رفتند، و ما بعضي از شما را وسيلة امتحان بعض ديگري از شما قرار داديم، آيا صبر مي‌كنيد؟ و پروردگار تو بينا است

وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا مُبَشِّرٗا وَنَذِيرٗا

و [اي پيامبر!] ما تو را جز بشارت دهنده، و بيم دهنده نفرستاديم

وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلطُّورِ إِذۡ نَادَيۡنَا وَلَٰكِن رَّحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوۡمٗا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٖ مِّن قَبۡلِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ

و [اى پيامبر!] آنگاه كه [موسي را] نداء كرديم، تو در كنار [كوه] طور نبودي، ولي [وحيي را كه بر تو فرستاديم] رحمتي از طرف پروردگار تو است، تا مردمي را كه پيش از تو براي شان بيم دهندة نيامده بود، بيم بدهي، تا باشد كه پند بپذيرند

ٱلنَّبِيُّ أَوۡلَىٰ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ مِنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَأَزۡوَٰجُهُۥٓ أُمَّهَٰتُهُمۡۗ وَأُوْلُواْ ٱلۡأَرۡحَامِ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلَىٰ بِبَعۡضٖ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ إِلَّآ أَن تَفۡعَلُوٓاْ إِلَىٰٓ أَوۡلِيَآئِكُم مَّعۡرُوفٗاۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَسۡطُورٗا

پيامبر به مؤمنان از خود آنها اولي‌تر است، و همسرانش مادران شان [مؤمنان] مي‌باشند، و در كتاب الله، خويشاوندان، بعضي به بعضي ديگر از مؤمنان و مهاجران سزاوارتر اند، مگر آنكه به دوستان تان نيكي كنيد، اين [حكم] در كتاب نوشته شده است

لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا

به يقين [در راه و روش] پيامبر الله براي شما سرمشق خوبي است، [و اين سرمشق] براي كسي است كه به الله و روز آخرت اميد وار بوده، و به ذكر الله بسيار مشغول باشد