فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

و چون خوبي به آنان مي‌رسيد، مي‌گفتند: اين سزاوار ما است، و اگر بدي به آنان مي‌رسيد، به موسي و كساني كه با او بودند، فال بد مي‌زدند[1]، آگاه باش كه فال بد شان نزد الله است، ولي بيشتر آنان نمي‌دانند

وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةٖ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ

و [فرعون و اطرافيانش به موسي] گفتند: هر معجزة را كه براي ما بياوري، كه ما را به آن سحر كني، سخن تو را تصديق نمي كنيم و به [نبوت] تو ايمان نمي‌آوريم

فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٖ مُّفَصَّلَٰتٖ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ

پس طوفان و ملخ و شپش و قورباغه‌ها و خون را كه دلائل واضح و آشكاري [بر صدق موسي]، بودند بر آنان فرستاديم، و باز هم سركشي كردند، و آنها قوم مجرمي ‌بودند

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ

و چون عذاب بر آنان نازل مي‌گرديد، مي‌گفتند: اي موسي! به عهدي كه با پروردگارت داري از او بخواه كه اگر اين عذاب را از ما بر طرف كني، هرآينه تو را تصديق مي‌كنيم و هرآينه بني اسرائيل را با تو مي‌فرستيم

فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ

و چون عذاب را از آنان پس از مدتي كه مقرر شده بود، بر طرف مي‌كرديم، بار ديگر پيمان شكني مي‌كردند

فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ

سر انجام از آنان [از فرعون و اطرافيان او] انتقام گرفتيم، و آنها را در دريا غرق كرديم؛ زيرا آيات ما را تكذيب كردند، و از آنها غافل بودند

وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ

و به قومي كه به استضعاف كشيده مي‌شدند، [بني اسرائيل] مشارق و مغارب سرزميني را كه در آن بركت نهاده بوديم به ميراث داديم، و وعدة نيك پروردگارت بر بني اسرائيل به پاداش صبري كه كردند، تحقق يافت، و آنچه را كه فرعون و قومش ساخته بودند، و آنچه را كه بر مي‌افراشتند، ويران كرديم

كَدَأۡبِ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ فَأَهۡلَكۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡ وَأَغۡرَقۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَۚ وَكُلّٞ كَانُواْ ظَٰلِمِينَ

همانند شيوة فرعونيان و كساني كه پيش از آنان بودند كه آيات پروردگار شان را تكذيب كردند، لذا آنها را به سبب گناهانشان هلاك ساختيم، و فرعونيان را غرق نموديم، و همة آنان ستمكار بودند

ثُمَّ بَعَثۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِم مُّوسَىٰ وَهَٰرُونَ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ بِـَٔايَٰتِنَا فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ

سپس بعد از آنها، موسي و هارون را با معجزات شان به سوي فرعون و درباريانش فرستاديم، ولي آنان تكبر كردند، و قوم مجرمي‎بودند

فَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ مِنۡ عِندِنَا قَالُوٓاْ إِنَّ هَٰذَا لَسِحۡرٞ مُّبِينٞ

و هنگامي كه حق از جانب ما براي آنها آمد، گفتند: به يقين اين سحر آشكاري است

قَالَ مُوسَىٰٓ أَتَقُولُونَ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَكُمۡۖ أَسِحۡرٌ هَٰذَا وَلَا يُفۡلِحُ ٱلسَّـٰحِرُونَ

موسي گفت: آيا حقي را كه به سوي شما آمده است، [سحر] مي‌گوييد؟ آيا اين سحر است؟ و حال آنكه ساحران رستگار نمي‌شوند

قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِتَلۡفِتَنَا عَمَّا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا ٱلۡكِبۡرِيَآءُ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا نَحۡنُ لَكُمَا بِمُؤۡمِنِينَ

[فرعونيان] گفتند: آيا به سوي ما آمده‌ اي، تا ما را از ديني كه پدران خود را در آن يافته ‌ايم، باز داري، تا بزرگي در زمين براي شما باشد، و ما شما را تصديق نمي‌نماييم و سخنان شما را قبول نداريم

وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ ٱئۡتُونِي بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٖ

و فرعون گفت: تمام ساحران دانا [و ماهر] را نزد من بياوريد

فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلۡقُواْ مَآ أَنتُم مُّلۡقُونَ

و چون ساحران آمدند، موسي براي شان گفت: آنچه را كه مي‌خواهيد [از اسباب سحر خود] بيفكنيد

فَلَمَّآ أَلۡقَوۡاْ قَالَ مُوسَىٰ مَا جِئۡتُم بِهِ ٱلسِّحۡرُۖ إِنَّ ٱللَّهَ سَيُبۡطِلُهُۥٓ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُصۡلِحُ عَمَلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ

و چون بيفكندند، موسي گفت: آنچه را كه شما آورده ‌ايد، سحر است، و به درستى الله آن را باطل خواهد ساخت؛ زيرا الله به كار مفسدان رونق نمي‌بخشد

وَيُحِقُّ ٱللَّهُ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡمُجۡرِمُونَ

و الله با كلمات خود حق را ثابت مي‌گرداند، اگرچه مجرمان بد شان بيايد

فَمَآ ءَامَنَ لِمُوسَىٰٓ إِلَّا ذُرِّيَّةٞ مِّن قَوۡمِهِۦ عَلَىٰ خَوۡفٖ مِّن فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِمۡ أَن يَفۡتِنَهُمۡۚ وَإِنَّ فِرۡعَوۡنَ لَعَالٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ

و به موسي جز ذرية از قوم وي ايمان نياوردند، آنهم با ترس از فرعون و اطرافيان شان كه مبادا آنها را به وسيلة تعذيب از دين شان برگردانند، و به راستي فرعون در آن سرزمين جاه طلب و از اسراف كاران بود

وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰقَوۡمِ إِن كُنتُمۡ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ فَعَلَيۡهِ تَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّسۡلِمِينَ

موسي گفت: اي قوم من! اگر به الله ايمان آورده‌ ايد، و اگر مسلمان هستيد، بر او توكل نماييد

فَقَالُواْ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَا رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا فِتۡنَةٗ لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

و آنها گفتند: بر الله توكل كرديم، پروردگارا! ما را [دستخوش] فتنة اين قوم ستمگر قرار مده

وَنَجِّنَا بِرَحۡمَتِكَ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ

و به رحمت خود ما را از [شر] گروه كافران نجات بده

وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰ وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوۡمِكُمَا بِمِصۡرَ بُيُوتٗا وَٱجۡعَلُواْ بُيُوتَكُمۡ قِبۡلَةٗ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

و به موسي و برادرش وحي فرستاديم كه براي قوم خود به مصر خانه‌هايی آماده كنيد، و خانه‌هاي خود را عبادتگاه قرار دهيد، و نماز را برپا داريد، و مؤمنان را بشارت بده

وَقَالَ مُوسَىٰ رَبَّنَآ إِنَّكَ ءَاتَيۡتَ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَأَهُۥ زِينَةٗ وَأَمۡوَٰلٗا فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا رَبَّنَا لِيُضِلُّواْ عَن سَبِيلِكَۖ رَبَّنَا ٱطۡمِسۡ عَلَىٰٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ وَٱشۡدُدۡ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَلَا يُؤۡمِنُواْ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ

و موسي گفت: پروردگارا! تو به فرعون و اطرافيانش در زندگي دنيا زينت و مالهاي بسياري داده‌اي، پروردگارا، تا بدين وسيله [مردم را] از راه تو گمراه كنند، پروردگارا، اموال شان را نابود كن، و دلهاي شان را سخت بگردان، كه ايمان نياورند، تا [زماني كه] عذاب دردناك را ببينند

قَالَ قَدۡ أُجِيبَت دَّعۡوَتُكُمَا فَٱسۡتَقِيمَا وَلَا تَتَّبِعَآنِّ سَبِيلَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ

الله فرمود: دعاي شما قبول شد، پس استقامت كنيد، و از راه كساني كه نمي‌دانند، پيروي نكنيد

۞وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتۡبَعَهُمۡ فِرۡعَوۡنُ وَجُنُودُهُۥ بَغۡيٗا وَعَدۡوًاۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَدۡرَكَهُ ٱلۡغَرَقُ قَالَ ءَامَنتُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱلَّذِيٓ ءَامَنَتۡ بِهِۦ بَنُوٓاْ إِسۡرَـٰٓءِيلَ وَأَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ

و بني اسرائيل را از دريا گذرانديم، و فرعون و لشكريانش از راه تجاوزكارى و دشمني آنان را دنبال كردند، چون در شرف غرق شدن قرار گرفت، گفت: ايمان آوردم كه معبودي نيست مگر كسي كه بني‌اسراييل به او ايمان آورده‌اند، و من از مسلمانان مي‌باشم

ءَآلۡـَٰٔنَ وَقَدۡ عَصَيۡتَ قَبۡلُ وَكُنتَ مِنَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ

[به فرعون گفته شد] آيا اكنون؟ در حالي كه پيش از اين نافرماني كردي، و از مفسدان بودي

فَٱلۡيَوۡمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنۡ خَلۡفَكَ ءَايَةٗۚ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِ عَنۡ ءَايَٰتِنَا لَغَٰفِلُونَ

پس امروز جسد تو را بيرون مي‌افكنيم، تا براي كساني كه بعد از تو مي‌آيند، عبرتي باشي؛ زيرا بسياري از مردم از آيات ما غافل هستند

إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ فِرۡعَوۡنَۖ وَمَآ أَمۡرُ فِرۡعَوۡنَ بِرَشِيدٖ

به سوي فرعون و اطرافيانش فرستاديم، ولي آنان [اطرافيان فرعون] از امر فرعون متابعت كردند، و امر فرعون ماية رستگاري نبود

يَقۡدُمُ قَوۡمَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَأَوۡرَدَهُمُ ٱلنَّارَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡوِرۡدُ ٱلۡمَوۡرُودُ

[فرعون] در روز قيامت پيشاپيش قوم خود مي‌رود، و آنها را وارد دوزخ مي‌كند، كه براي وارد شدگان جايگاه بدي است

وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِۦ لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ بِئۡسَ ٱلرِّفۡدُ ٱلۡمَرۡفُودُ

و در اين دنيا، و در روز قيامت لعنتي به دنبال دارند، و [عذاب جهنم و لعنت] چه بد عطايي است كه به آنها داده شده است

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ تِسۡعَ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۖ فَسۡـَٔلۡ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ إِذۡ جَآءَهُمۡ فَقَالَ لَهُۥ فِرۡعَوۡنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَٰمُوسَىٰ مَسۡحُورٗا

و به تحقيق [ما] به موسي نُه معجزة روشن داديم، پس [اي پيامبر!] از بني اسرائيل بپرس آن زماني كه [موسي] نزد شان آمد، و فرعون به او گفت: اي موسي! گمان مي‌كنم كه تو مسحوري