وَإِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ءَأَنتَ قُلۡتَ لِلنَّاسِ ٱتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيۡنِ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أَقُولَ مَا لَيۡسَ لِي بِحَقٍّۚ إِن كُنتُ قُلۡتُهُۥ فَقَدۡ عَلِمۡتَهُۥۚ تَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِي وَلَآ أَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِكَۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّـٰمُ ٱلۡغُيُوبِ

و آن زماني را به ياد آور كه الله مي گويد: اي عيسي بن مريم! آيا تو براي مردم گفته بودي كه من و مادرم را دو معبود به جاي الله به پرستش بگيريد؟ [عيسي] گفت: بار الها! تو پاک و منزّه هستی، من حق ندارم چيزي را كه سزاوار من نيست، بگويم، اگر چنين سخني را گفته باشم، به يقين كه مي‌داني، تو آنچه را در ضمير من است مي‌داني، و من آنچه را در ذات تو است نمي‌دانم، تو داناي اسرار پنهان هستی

وَهُوَ ٱللَّهُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَفِي ٱلۡأَرۡضِ يَعۡلَمُ سِرَّكُمۡ وَجَهۡرَكُمۡ وَيَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُونَ

و او است الله يكتا در آسمانها و در زمين، و نهان و آشكار تان را مي‌داند، و [از] آنچه مي‌كنيد [و انجام مي‌دهيد] آگاه است

۞وَلَهُۥ مَا سَكَنَ فِي ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

هر آنچه كه در شب و روز استقرار يافته است از آنِ او است، و او شنواي دانا است

۞وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلۡغَيۡبِ لَا يَعۡلَمُهَآ إِلَّا هُوَۚ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۚ وَمَا تَسۡقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعۡلَمُهَا وَلَا حَبَّةٖ فِي ظُلُمَٰتِ ٱلۡأَرۡضِ وَلَا رَطۡبٖ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ

و كليدهاي غيب در نزد او است، جز او كسي آنها را نمي‌داند، و آنچه را كه در صحراء و دريا است، مي‌داند، و هيچ برگي [از درخت] نمي‌افتد مگر آنكه آن را مي‌داند، و هيچ دانة در تاريكهاي زمين، و هيچ تر و خشكي نيست، مگر آنكه در كتاب واضحي [لوح محفوظ مسطور] است

وَهُوَ ٱلَّذِي يَتَوَفَّىٰكُم بِٱلَّيۡلِ وَيَعۡلَمُ مَا جَرَحۡتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبۡعَثُكُمۡ فِيهِ لِيُقۡضَىٰٓ أَجَلٞ مُّسَمّٗىۖ ثُمَّ إِلَيۡهِ مَرۡجِعُكُمۡ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

و او است كه شما را در شب قبض روح مي‌كند، و آنچه را كه در روز مي‌كنيد، مي‌داند، بعد از آن شما را در روز برمي‌انگيزد، تا مدت معين سپري شود، بعد از آن بازگشت شما به سوي او است، بعد از آن از آنچه كه مي‌كرديد، شما را خبر مي‌دهد

وَحَآجَّهُۥ قَوۡمُهُۥۚ قَالَ أَتُحَـٰٓجُّوٓنِّي فِي ٱللَّهِ وَقَدۡ هَدَىٰنِۚ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشۡرِكُونَ بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَشَآءَ رَبِّي شَيۡـٔٗاۚ وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ

و قومش با او به مجادله پرداختند، گفت: آيا در بارة الله با من مجادله مي‌كنيد، در حالي كه مرا هدايت كرده است، و من از آنچه كه به او شريك قرار مي‌دهيد نمي‌ترسم، مگر چيزي را كه پروردگارم بخواهد، و علم پروردگارم همه چيز را فرا گرفته است، آيا پند نمي‌گيريد

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِۦۖ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ

همانا پروردگار تو به كساني كه از راه او منحرف مي‌شوند، داناتر است، و او به راه يافتگان [نيز] داناتر مي‌باشد

وَمَا لَكُمۡ أَلَّا تَأۡكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ ٱسۡمُ ٱللَّهِ عَلَيۡهِ وَقَدۡ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيۡكُمۡ إِلَّا مَا ٱضۡطُرِرۡتُمۡ إِلَيۡهِۗ وَإِنَّ كَثِيرٗا لَّيُضِلُّونَ بِأَهۡوَآئِهِم بِغَيۡرِ عِلۡمٍۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُعۡتَدِينَ

و شما را چه شده است كه از آنچه نام الله بر آن ياد شده است نمي‌خوريد، حال آنكه آنچه را كه بر شما حرام كرده شده است، به تفصيل بيان داشته است، مگر آنچه را كه [به خوردن آن] ناچار شويد، و همانا بسياري از كسان، [مردم] را به اساس هوسهاي شان بدون آنكه علم داشته باشند، گمراه مي‌سازند، و همانا پروردگار تو به تجاوزكاران داناتر است

وَإِذَا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَةٞ قَالُواْ لَن نُّؤۡمِنَ حَتَّىٰ نُؤۡتَىٰ مِثۡلَ مَآ أُوتِيَ رُسُلُ ٱللَّهِۘ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ حَيۡثُ يَجۡعَلُ رِسَالَتَهُۥۗ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ صَغَارٌ عِندَ ٱللَّهِ وَعَذَابٞ شَدِيدُۢ بِمَا كَانُواْ يَمۡكُرُونَ

و چون معجزة براي آنها بيايد، مي‌گويند: ما تا آن وقت ايمان نمي‌آوريم كه تا آنچه به پيامبران الله داده شده بود، به ما نيز داده شود، و الله بهتر مي‌داند كه رسالت خود را در كجا قرار مي‌دهد، به زودي كساني كه گناه مي‌كردند، از طرف الله به ذلت گرفتار مي‌شوند، و به سبب مكر شان به عذاب شديدي گرفتار خواهند گرديد

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيۡهِم بِعِلۡمٖۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ

و حتما [اعمال شان را] از روي علم براي آنان خواهيم گفت، و ما [از آنچه كه مي‌كردند] غائب نبوديم

وَلَقَدۡ جِئۡنَٰهُم بِكِتَٰبٖ فَصَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ عِلۡمٍ هُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ

و به يقين براي آنان كتابي آورديم آن را از روي علم تفصيل داديم، [تا اينكه اين كتاب] هدايت و رحمتي براي كساني باشد كه ايمان مي‌آورند

قَدِ ٱفۡتَرَيۡنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنۡ عُدۡنَا فِي مِلَّتِكُم بَعۡدَ إِذۡ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنۡهَاۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَاۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَاۚ رَبَّنَا ٱفۡتَحۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ قَوۡمِنَا بِٱلۡحَقِّ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡفَٰتِحِينَ

اگر به آيين شما بعد از آنكه الله ما را از آن نجات داده است برگرديم، به الله دروغ بسته ايم، و براي ما مناسب نيست كه به آيين شما برگرديم، مگر آنكه الله متعال كه پروردگار ما است، چنين چيزي بخواهد، كه علم او همه چيز را فرا گرفته است، بر الله توكل كرده‌ ايم، پروردگارا! ميان ما و ميان قوم ما بر حق داوري كن، كه تو بهترين داوراني

يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةٗۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

[اي پيامبر!] از تو در بارة قيامت مي‌پرسند كه آمدن آن چه وقت است، بگو: جز اين نييست كه علم آن [تنها] در نزد پروردگار من است، جز او هيچ كسي وقت آن را [نمي‌داند، و] آشكارا نمي‌سازد، بر آسمانها و زمين سنگيني مي‌كند، جز به طور ناگهاني به شما نمي‌رسد، از تو چنان مي‌پرسند كه گويا تو از آمدن آن خبر داري، بگو علم آن در نزد الله است، ولي اكثر مردم نمي‌دانند

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ لَمۡ يَكُ مُغَيِّرٗا نِّعۡمَةً أَنۡعَمَهَا عَلَىٰ قَوۡمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

اين [عذاب] به سبب آن است كه الله نعمتي را كه براي مردمي داده است، تغيير نمي‌دهد، مگر آنكه آنان آنچه را كه در خود شان است، تغيير دهند، و همانا الله شنواي دانا است

وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن قُوَّةٖ وَمِن رِّبَاطِ ٱلۡخَيۡلِ تُرۡهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّكُمۡ وَءَاخَرِينَ مِن دُونِهِمۡ لَا تَعۡلَمُونَهُمُ ٱللَّهُ يَعۡلَمُهُمۡۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيۡءٖ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ يُوَفَّ إِلَيۡكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ

و [اى مؤمنان!] آنچه كه مي‌توانيد از نيرو، و از اسپان آماده [به جنگ] تهيه نماييد، تا بدين وسيله دشمن الله و دشمن خود، و [دشمنان] ديگري را كه شما نمي‌شناسيد، و الله آنها را مي‌شناسد، بترسانيد، و هر چيزي را كه در راه الله مصرف مي‎كنيد، [مزد آن] به تمام و كمال به شما داده مي‌شود، و به شما هيچ ستمى نمي‌شود.[1]

لَا يَسۡتَـٔۡذِنُكَ ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ أَن يُجَٰهِدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلۡمُتَّقِينَ

كساني كه به الله و روز آخرت ايمان دارند، از اينكه به مالها و جانهاي خود جهاد كنند، از تو اجازة [نرفتن به جهاد را] نمي‌گيرند، و الله به حال پرهيزگاران دانا است

لَوۡ خَرَجُواْ فِيكُم مَّا زَادُوكُمۡ إِلَّا خَبَالٗا وَلَأَوۡضَعُواْ خِلَٰلَكُمۡ يَبۡغُونَكُمُ ٱلۡفِتۡنَةَ وَفِيكُمۡ سَمَّـٰعُونَ لَهُمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ

[اى مؤمنان!] اگر [اين منافقان] در بين شما بيرون مي‌شدند، براي شما جز تباهي چيزي به ارمغان نمي‌آوردند، و در بين شما به فسادكاري مي‌پرداختند، در بارة شما فتنه و آشوب مي‌خواهند، و در ميان شما كساني هستند كه براي آنها جاسوسي مي‌كنند، و الله بر ستمكاران دانا است

أَلَمۡ يَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ عَلَّـٰمُ ٱلۡغُيُوبِ

آيا ندانستند كه الله اَسرار و رازهايی را كه با يكديگر سرگوشي مي‎كنند، مي‌داند، و الله علام الغيوب است

وَمِمَّنۡ حَوۡلَكُم مِّنَ ٱلۡأَعۡرَابِ مُنَٰفِقُونَۖ وَمِنۡ أَهۡلِ ٱلۡمَدِينَةِ مَرَدُواْ عَلَى ٱلنِّفَاقِ لَا تَعۡلَمُهُمۡۖ نَحۡنُ نَعۡلَمُهُمۡۚ سَنُعَذِّبُهُم مَّرَّتَيۡنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَىٰ عَذَابٍ عَظِيمٖ

و از باديه نشينان پيرامون تان، و از اهل مدينه منافقاني هستند كه بر نفاق عادت كرده‌ اند، تو آنها را نمي‌شناسي، ما آنها را مي‌شناسيم، به زودي آنان را دو بار عذاب مي‎كنيم، سپس به سوي عذاب بزرگى، باز گردانده مي‌شوند

وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِلَّ قَوۡمَۢا بَعۡدَ إِذۡ هَدَىٰهُمۡ حَتَّىٰ يُبَيِّنَ لَهُم مَّا يَتَّقُونَۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ

و الله مردمي را بعد از اينكه هدايت شان كرد، گمراه نمي‎كند، تا چيزی را كه بايد از آن پرهيز نمايند، براي آنان بيان نمايد، به يقين الله به هر چيزی دانا است

وَمَا يَتَّبِعُ أَكۡثَرُهُمۡ إِلَّا ظَنًّاۚ إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغۡنِي مِنَ ٱلۡحَقِّ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا يَفۡعَلُونَ

اكثر آنان جز از گمان پيروي نمي‌كنند، و گمان به هيچ وجه [انسان را] از حقيقت بي‎نياز نمي‌گرداند، به يقين الله به آنچه مي‌كنند، دانا است

وَمِنۡهُم مَّن يُؤۡمِنُ بِهِۦ وَمِنۡهُم مَّن لَّا يُؤۡمِنُ بِهِۦۚ وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُفۡسِدِينَ

از آنان كسي هست كه به [اين قرآن] ايمان مي‌آورد، و از آنان كسي هست كه به آن ايمان نمي‌آورد، و پروردگار تو به مفسدان داناتر است

وَمَا تَكُونُ فِي شَأۡنٖ وَمَا تَتۡلُواْ مِنۡهُ مِن قُرۡءَانٖ وَلَا تَعۡمَلُونَ مِنۡ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيۡكُمۡ شُهُودًا إِذۡ تُفِيضُونَ فِيهِۚ وَمَا يَعۡزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثۡقَالِ ذَرَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِ وَلَآ أَصۡغَرَ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكۡبَرَ إِلَّا فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٍ

[اى پيامبر!] و در هيچ كاري نمي‌باشي، و هيچ آية از قرآن را نمي‌خواني، و [اى مردم! شما] هيچ عملي را انجام نمي‌دهيد، مگر آنكه ما در وقت انجام دادن آن عمل بر شما شاهديم، و [اى پيامبر!] به اندازة ذرة بر پروردگار تو [نه] در زمين پنهان مي‌ماند و نه در آسمان، و هيچ چيز كوچكتر و بزرگتري از آن [ذره] نيست، مگر آنكه در كتاب مبيني [كه لوح محفوظ باشد] ثبت است

أَلَآ إِنَّهُمۡ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمۡ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۚ أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمۡ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

آگاه باشيد كه آنها سينه‌هاي خود را خم مي‌كنند، تا از او خود را پنهان نمايند، بدانيد آنگاه كه آنان جامه‌هاي خود را به سر مي‌كشند، آنچه را كه پنهان مي‌دارند، و آنچه را كه آشكار مي‌سازند، واو مي‌داند؛ زيرا او به راز دلها آگاه است

۞وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ

و هيچ جنبندة در زمين نيست، مگر آنكه روزي او بر الله است، و قرارگاه و آرامگاه آنرا مي‌داند، همه در كتاب روشني [موجود] است

فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ

و اگر جواب شما را ندادند، پس بدانيد كه [قرآن] به علم الله نازل شده است، و اينكه جز او معبود [بر حقي] وجود ندارد، پس آيا شما مسلمان مي‌شويد

وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ وَلَآ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِيٓ أَعۡيُنُكُمۡ لَن يُؤۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ خَيۡرًاۖ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِيٓ أَنفُسِهِمۡ إِنِّيٓ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

و به شما نمي‌گويم كه گنجهاي الله در نزد من است، و من غيب را [نيز] نمي‌دانم، و نمي‌گويم كه من فرشته مي‌باشم، و نمي‌گويم كساني كه به نظر شما حقير مي‌آيند، الله براي آنها خيري نمي‌دهد، الله به ما فى الضمير آنها دانا تر است، [وا گر آنها را از نزد خود برانم] در اين صورت به يقين از ستمكاران خواهم بود

ٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَحۡمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلۡأَرۡحَامُ وَمَا تَزۡدَادُۚ وَكُلُّ شَيۡءٍ عِندَهُۥ بِمِقۡدَارٍ

الله آنچه را كه هر مادة [در شكم خود] به آن باردار مي‌شود[1]، و آنچه را كه رحمها مي‌كاهند، [سقط جنين مي‌كنند] و آنچه را افزون مي‌كنند، [كه مدت حمل از نُه ماه بيشتر مي‌شود] مي‌داند، و هر چيزي در نزد او اندازة معيني دارد

عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡكَبِيرُ ٱلۡمُتَعَالِ

او داناي نهان و آشكار بوده، [و از همه چيز] بزرگتر وبرتر است

وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعٗاۖ يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٖۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّـٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ

و به يقين كساني كه پيش از ايشان بودند، فريبكاري كردند، وهمة تدبيرها براي الله است، هر كس هرچه مي‌كند، او مي‌داند، و به زودي كافران مي‌دانند كه فرجام [نيك] در آخرت براي كيست