۞إِنَّمَا يَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ يَسۡمَعُونَۘ وَٱلۡمَوۡتَىٰ يَبۡعَثُهُمُ ٱللَّهُ ثُمَّ إِلَيۡهِ يُرۡجَعُونَ

[اي پيامبر!] جز اين نيست كه [دعوت تو را] كساني مي‌پذيرند كه گوش شنوا دارند، و الله مردگان را [در روز قيامت] بر مي‌انگيزد، بعد از آن به سوي او برگردانده مي‌شوند

وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَا يَبۡعَثُ ٱللَّهُ مَن يَمُوتُۚ بَلَىٰ وَعۡدًا عَلَيۡهِ حَقّٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

و آنها به شديد ترين قَسَم‌هاي خود به الله قَسَم ياد كردند که: الله کسی را که بميرد، دوباره زنده نمي‌كند، چنين نيست [كه اين مشركان مي‌پندارند] اين وعدة يقيني بر او است [که همگان را دوباره زنده مي‌كند] ولی بيشتر مردم نمی‌دانند

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي يَخۡتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰذِبِينَ

تا آنچه را كه در آن [در بارة زنده شدن بعد از مرگ] اختلاف مي‌كنند، براي شان روشن سازد، و تا كافران بدانند كه آنها دروغگو بوده اند

وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمٗا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقٗا جَدِيدٗا

و [مشركان] گفتند: آيا هنگامي كه ما استخوانهاي پوسيده و پراكندة باشيم، آيا بار ديگر به آفرينش جديدي بر انگيخته خواهيم شد

۞قُلۡ كُونُواْ حِجَارَةً أَوۡ حَدِيدًا

بگو: سنگ و يا آهن باشيد

أَوۡ خَلۡقٗا مِّمَّا يَكۡبُرُ فِي صُدُورِكُمۡۚ فَسَيَقُولُونَ مَن يُعِيدُنَاۖ قُلِ ٱلَّذِي فَطَرَكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٖۚ فَسَيُنۡغِضُونَ إِلَيۡكَ رُءُوسَهُمۡ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَۖ قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَرِيبٗا

و يا هر مخلوق ديگري كه به نظر تان سخت‌تر مي‌نمايد، پس خواهند گفت: چه كسي ما را باز مي‌گرداند؟ [زنده مي‌كند]؟ بگو: كسي كه اولين بار شما را آفريد [الله]، آنان سرهاي خود را به طرف تو مي‌جنبانند و مي‌گويند: [اين زنده شدن] چه زماني خواهد بود؟ بگو: شايد نزديك باشد

يَوۡمَ يَدۡعُوكُمۡ فَتَسۡتَجِيبُونَ بِحَمۡدِهِۦ وَتَظُنُّونَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا

روزي كه شما را فرامي‌خواند، وشما سپاس گويان دعوت او را اجابت می‌کنيد، و می‌پنداريد كه جز مدت اندكي [در دنيا] درنگ نکرده ايد

ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُم بِأَنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمٗا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقٗا جَدِيدًا

اين سزاي آنها است، به سبب آنكه به آيات ما كفر ورزيدند، و گفتند: آيا وقتي كه استخوانهاي پوسيده و پراكندة شديم، آيا بار ديگر به آفرينش ديگري برانگيخته مي‌شويم

۞أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يَخۡلُقَ مِثۡلَهُمۡ وَجَعَلَ لَهُمۡ أَجَلٗا لَّا رَيۡبَ فِيهِ فَأَبَى ٱلظَّـٰلِمُونَ إِلَّا كُفُورٗا

آيا نمي‌دانند آن معبودي كه آسمانها و زمين را آفريده كرد، بر اين قادر است كه مانند آنان را بيافريند، و براي آنان اجلي مقرر كرده است، كه هيچ شكي در آن نيست، و ستمكاران جز انكار چيزي را نپذيرفتند

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّنَ ٱلۡبَعۡثِ فَإِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ مِن مُّضۡغَةٖ مُّخَلَّقَةٖ وَغَيۡرِ مُخَلَّقَةٖ لِّنُبَيِّنَ لَكُمۡۚ وَنُقِرُّ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ نُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡلَا يَعۡلَمَ مِنۢ بَعۡدِ عِلۡمٖ شَيۡـٔٗاۚ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ هَامِدَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡ وَأَنۢبَتَتۡ مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ

اي مردم! اگر از زنده شدن بعد از مرگ در شك هستيد، پس [بدانيد] كه ما شما را از خاك، بعد از آن از نطفه، و بعد از آن از خون بسته، و بعد از آن از پارة گوشت شكل يافته، و [يا] شكل نيافته آفريده ايم، تا اينكه [قدرت خود را] براي شما آشكار نماييم، و آنچه را بخواهيم تا مدت معيني در رحم [مادران] نگه مي‌داريم، بعد از آن شما را به صورت طفلي بيرون مي‌آوريم، سپس تا به حد رشد خود برسيد، و بعضي از شما و فات مي‌يابند، و بعضي از شما به بدترين ايام زندگي مي‌رسد، تا آنجا كه بعد از دانايي چيزي را نمي‌داند، و زمين را پژمرده مي‌بيني، و اما هنگامي كه بر آن آب نازل كرديم، به حركت مي‌آيد، و رشد مي‌كند، و انواع گياهان زيبا و خُرَّم را مي‌روياند

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

[بيان] اين چيز ها به خاطر آن است كه [بدانيد] الله حق است، و او است كه مردگان را زنده مي‌كند، و او است كه بر هر چيزي توانا است

وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٞ لَّا رَيۡبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبۡعَثُ مَن فِي ٱلۡقُبُورِ

و اينكه قيامت آمادني است، [و] شكي در آن نيست، و اينكه الله همه كساني را كه در قبرها هستند، زنده مي‌كند

وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ

و او است كه شما را زنده كرد، [و] سپس شما را مي‌ميراند، [و] بعد از آن زنده مي‌كند، به يقين انسان بسيار ناسپاس است

ثُمَّ إِنَّكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ تُبۡعَثُونَ

سپس به يقين، شما در روز قيامت بر انگيخته مي‌شويد

قُل لَّا يَعۡلَمُ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلۡغَيۡبَ إِلَّا ٱللَّهُۚ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ

[اي پيامبر!] بگو: در آسمانها و زمين جز الله كسي غيب را نمي‌داند، و نمي‌دانند كه چه وقت برانگيخته مي‌شوند

مَّا خَلۡقُكُمۡ وَلَا بَعۡثُكُمۡ إِلَّا كَنَفۡسٖ وَٰحِدَةٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ

آفريده كردن، و دوباره زنده كردن همة شما، جز مانند [آفريده كردن] يك فرد است، همانا الله شنواي بينا است

وَٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابٗا فَسُقۡنَٰهُ إِلَىٰ بَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَحۡيَيۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ كَذَٰلِكَ ٱلنُّشُورُ

و الله آن ذاتي است كه باد ها را فرستاد، تا ابري را بر انگيزد، و ما آن ابر را به سوي سرزميني كه مرده است، رانديم، و آن زمين را بعد از مرده بودنش زنده كرديم، زنده ساختن [مردگان در قيامت نيز] به همين گونه است

وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ يَنسِلُونَ

و در صور دميده مي‌شود، و به ناگاه همة آنان از قبرهاي خود [بيرون مي‌آيند، و] به سوي پروردگار خويش مي‌شتابند

قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا مَنۢ بَعَثَنَا مِن مَّرۡقَدِنَاۜۗ هَٰذَا مَا وَعَدَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَصَدَقَ ٱلۡمُرۡسَلُونَ

مي‌گويند: اي واي بر ما، چه كسي ما را از خوابگاه هاي مان برانگيخته است، [به آنان گفته مي‌شود:] اين همان چيزي است كه [الله] مهربان وعده داده بود، و پيامبران راست گفته بودند

إِن كَانَتۡ إِلَّا صَيۡحَةٗ وَٰحِدَةٗ فَإِذَا هُمۡ جَمِيعٞ لَّدَيۡنَا مُحۡضَرُونَ

آن جز يك آواز مهيب نيست، كه ناگاه همة شان نزد ما حاضر مي‌شوند

وَضَرَبَ لَنَا مَثَلٗا وَنَسِيَ خَلۡقَهُۥۖ قَالَ مَن يُحۡيِ ٱلۡعِظَٰمَ وَهِيَ رَمِيمٞ

و براي ما مَثَلي زد، و آفرينش خود را فراموش كرد، [و] گفت: استخوانهاي پوسيده را چه كسي زنده مي‌كند

قُلۡ يُحۡيِيهَا ٱلَّذِيٓ أَنشَأَهَآ أَوَّلَ مَرَّةٖۖ وَهُوَ بِكُلِّ خَلۡقٍ عَلِيمٌ

[اي پيامبر!] بگو: آن ذاتي آنها را زنده مي‌كند كه براي اولين بار آنها را آفريد، و او به هر آفرينش كردني دانا است

أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ

[و مي‌گويند:] آيا و قتي بميريم، و [تبديل] به خاك و استخوان [پوسيدة] شويم، آيا دوباره زنده خواهيم شد

أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ

آيا پدران گذشتة ما [نير زنده خواهند شد]

قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ

بگو: بلي، [همة شما زنده خواهيد شد] و خوار و زبون خواهيد بود

فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ

آن [زنده شدن] تنها به واسطة يك صداي مهيب است، كه ناگاه مي‌نگرند

وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ

و مي‌گويند: اي واي برما، اين روز جزاء است

هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ

[براي شان گفته مي‌شود] اين همان روز داوري است كه آنرا دروغ مي‌پنداشتيد

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَلَمۡ يَعۡيَ بِخَلۡقِهِنَّ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

آيا ندانستند، آن الهى كه آسمانها و زمين را آفريده است، و در آفرينش آنها خسته و درمانده نشده است، قادر است كه مردگان را زنده كند، آري الله بر هر چيزي توانا است

قُلۡ إِنَّ ٱلۡأَوَّلِينَ وَٱلۡأٓخِرِينَ

[اي پيامبر!] بگو به يقين اولين و آخرين