وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ

به موسي كتاب [تورات] داديم، تا باشدكه هدايت شوند

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلۡنَا مَعَهُۥٓ أَخَاهُ هَٰرُونَ وَزِيرٗا

و به راستي ما كتاب را [كه تورات باشد] براي موسي داديم، و برادرش هارون را وزير او گردانيديم

فَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ مِنۡ عِندِنَا قَالُواْ لَوۡلَآ أُوتِيَ مِثۡلَ مَآ أُوتِيَ مُوسَىٰٓۚ أَوَلَمۡ يَكۡفُرُواْ بِمَآ أُوتِيَ مُوسَىٰ مِن قَبۡلُۖ قَالُواْ سِحۡرَانِ تَظَٰهَرَا وَقَالُوٓاْ إِنَّا بِكُلّٖ كَٰفِرُونَ

و هنگامي كه حق از طرف ما به ايشان آمد، گفتند: چرا به [اين پيامبر] مانند آنچه كه به موسي داده شده بود، داده نشده است؟ آيا به آنچه كه پيش از اين به موسي داده شده بود، كفر نورزيدند؟ گفتند اين دو [تورات و قرآن] دو سحر هستند، كه يكديگر خود را تأييد مي‌كنند، و گفتند كه ما به همة اينها كافر مي‌باشيم

قُلۡ فَأۡتُواْ بِكِتَٰبٖ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ هُوَ أَهۡدَىٰ مِنۡهُمَآ أَتَّبِعۡهُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

[اى پيامبر!] بگو: اگر راست مي‌گوييد، از نزد الله كتابي بياوريد كه از اين دو كتاب هدايت كننده‌تر باشد، تا من از آن پيروي نمايم

فَإِن لَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكَ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهۡوَآءَهُمۡۚ وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّنِ ٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ بِغَيۡرِ هُدٗى مِّنَ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

و اگر سخن تو را نپذيرفتند، پس بدان كه فقط از خواهشات نفساني خويش پيروي مي‌كنند، و گمراه‌تر از كسي كه بدون هدايت الهي، از هواي نفس خويش پيروي مي‌كند، چه كسي است، به درستى الله مردم ستمگر را هدايت نمي‌كند

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَلَا تَكُن فِي مِرۡيَةٖ مِّن لِّقَآئِهِۦۖ وَجَعَلۡنَٰهُ هُدٗى لِّبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ

و به تحقيق به موسي كتاب داديم، پس [اي پيامبر!] از لقاي او در شك مباش، و [آن كتاب] را [وسيلة] هدايت براي بني اسرائيل قرار داديم

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡهُدَىٰ وَأَوۡرَثۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡكِتَٰبَ

و به تحقيق ما به موسي هدايت عطاء كرديم، و بني اسرائيل را وارثان كتاب [تورات] گردانيديم

هُدٗى وَذِكۡرَىٰ لِأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ

كتابي كه [وسيلة] هدايت و پندي براي خردمندان است

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ

و به تحقيق به موسي كتاب داديم [كه تورات باشد]، و در آن اختلاف به وجود آمد[1]، و اگر فرمان سابق پروردگار تو نمي‌بود، به يقين در ميان آنها قضاوت مي‌گرديد، و به يقين آنان در بارة آن در شك [و] ترديد مي‌باشند

أَمۡ لَمۡ يُنَبَّأۡ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَىٰ

و آيا مگر به آنچه كه در صحيفه هاي موسي

وَإِبۡرَٰهِيمَ ٱلَّذِي وَفَّىٰٓ

و ابراهيم وفاء دار بوده است، خبر داده نشده است

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰ

اينكه: هيچ كس بار گناه ديگري را بر دوش نمي‌كشد

وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

و اينكه: براي انسان جز آن چيزي را كه به كوشش خود به دست آورده است، نمي‌باشد

وَأَنَّ سَعۡيَهُۥ سَوۡفَ يُرَىٰ

و اينكه: نتيجة كوشش او به زودي ديده مي‌شود

ثُمَّ يُجۡزَىٰهُ ٱلۡجَزَآءَ ٱلۡأَوۡفَىٰ

[و اينكه:] بعد از آن مزد كاملي برايش داده مي‌شود

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلۡمُنتَهَىٰ

و اينكه: بازگشت [همة امور] به سوي پروردگار تو است

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضۡحَكَ وَأَبۡكَىٰ

و اينكه: او است كه مي‌خنداند و مي‌گرياند

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحۡيَا

و اينكه: او است كه مي‌ميراند و زنده مي‌كند

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰ

و اينكه: او است كه دو جفت نر و ماده را آفريد

مِن نُّطۡفَةٍ إِذَا تُمۡنَىٰ

از نطفة در وقتي كه [در رحم] ريختانده مي‌شود

وَأَنَّ عَلَيۡهِ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأُخۡرَىٰ

و اينكه: زنده كردن بعد از مرگ بر عهدة او است

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغۡنَىٰ وَأَقۡنَىٰ

و اينكه: او است كه غني مي‌سازد، و مال و دارايي مي‌دهد

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعۡرَىٰ

و اينكه: او پروردگار ستارة شعري است

وَأَنَّهُۥٓ أَهۡلَكَ عَادًا ٱلۡأُولَىٰ

و اينكه: او عاد اول را به هلاكت رسانيد

وَثَمُودَاْ فَمَآ أَبۡقَىٰ

و ثمود را [نابود ساخت] و كسي را [از آنان] باقي نگذاشت

وَقَوۡمَ نُوحٖ مِّن قَبۡلُۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ هُمۡ أَظۡلَمَ وَأَطۡغَىٰ

و پيش از آنان قوم نوح را [به هلاكت رسانيد]، زيرا آنان ‌ستمكارتر و سركش‌تر بودند

وَٱلۡمُؤۡتَفِكَةَ أَهۡوَىٰ

و مؤتكفه را [كه شهر هاي لوط باشد] نگونسار ساخت

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ

و آنان را پوشانيد، آنچه پوشانيد

لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَنزَلۡنَا مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمِيزَانَ لِيَقُومَ ٱلنَّاسُ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَنزَلۡنَا ٱلۡحَدِيدَ فِيهِ بَأۡسٞ شَدِيدٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥ وَرُسُلَهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٞ

به يقين كه ما پيامبران خود را با معجزات آشكاري فرستاديم، و با ايشان كتاب و ميزان [عدالت] را نازل كرديم، تا مردم به عدالت برخيزند، و آهن را كه در آن نيروي زياد، و منافعي براي مردمان مي‌باشد، پديد آورديم، و تا الله كسي را كه او و پيامبرانش را غائبانه نصرت مي‌دهد، معلوم بدارد، و به يقين الله، قوي پيروزمند است

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحٗا وَإِبۡرَٰهِيمَ وَجَعَلۡنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلۡكِتَٰبَۖ فَمِنۡهُم مُّهۡتَدٖۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ

و همانا نوح، و ابراهيم را فرستاديم، و نبوت و كتاب را در ذرية آنان قرار داديم، بعضي از [ذرية شان] هدايت شدگان، و بسياري از آنان فاسقانند