إِذۡ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمۡ أَن تَفۡشَلَا وَٱللَّهُ وَلِيُّهُمَاۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

آنگاه كه دو گروه از شما خواستند كه سستي كنند، و الله ياور شان بود، و مؤمنان بايد بر الله توكل نمايند

فَبِمَا رَحۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمۡۖ وَلَوۡ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلۡقَلۡبِ لَٱنفَضُّواْ مِنۡ حَوۡلِكَۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ وَشَاوِرۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِۖ فَإِذَا عَزَمۡتَ فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَوَكِّلِينَ

به سبب رحمتي از طرف الله، با آنان نرم‌خوي شدي، و اگر خشن و سنگدل مي‌بودي، از اطراف تو پراكنده مي‌شدند، پس آنان را ببخش، و براي آنان طلب آمرزش كن، و در كارها با ايشان مشورت نما، و چون تصميم گرفتي، بر الله توكل كن؛ زيرا الله توكل كنندگان را دوست دارد

إِن يَنصُرۡكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمۡۖ وَإِن يَخۡذُلۡكُمۡ فَمَن ذَا ٱلَّذِي يَنصُرُكُم مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

اگر الله شما را ياري كند، هيچ كس بر شما چيره نمي‌شود، و اگر شما را خوار كند، پس كيست كه بعد از وي شما را ياري دهد؟ و مؤمنان بايد بر الله توكل نمايند

ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدۡ جَمَعُواْ لَكُمۡ فَٱخۡشَوۡهُمۡ فَزَادَهُمۡ إِيمَٰنٗا وَقَالُواْ حَسۡبُنَا ٱللَّهُ وَنِعۡمَ ٱلۡوَكِيلُ

اينها كساني هستند كه چون مردم به ايشان گفتند: مردم [مكه] براي جنگ كردن با شما جمع شده ‌اند، پس بايد از آنها بترسيد، اينها [از شنيدن اين سخن] بر ايمان شان افزوده شد، و [در جواب] گفتند: الله براي ما بسنده و بهترين حامي است

وَيَقُولُونَ طَاعَةٞ فَإِذَا بَرَزُواْ مِنۡ عِندِكَ بَيَّتَ طَآئِفَةٞ مِّنۡهُمۡ غَيۡرَ ٱلَّذِي تَقُولُۖ وَٱللَّهُ يَكۡتُبُ مَا يُبَيِّتُونَۖ فَأَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا

و [اى پيامبر!] آنان [در نزد تو] مي‌گويند: فرمانبرداريم، و چون از نزد تو بيرون مي‌روند، گروهي از آنان شبانه چيزهاي ديگري غير از آنچه تو مي‌گويي مطرح مي‌كنند، و آنچه را كه [شبانه] مطرح مي‌كنند، الله [در نامة اعمال شان] مي‌نويسد، از آنان روي بگردان، و بر الله توكل كن، و اينكه الله تعالى مدافع توباشد، كافي است

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ هَمَّ قَوۡمٌ أَن يَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ فَكَفَّ أَيۡدِيَهُمۡ عَنكُمۡۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

اي كساني كه ايمان آورده‌ايد! نعمتي را كه الله براي شما ارزاني داشته است به ياد آوريد، آنگاه كه گروهي قصد كردند تا به سوي شما دست درازي كنند، و او دست آنها را از شما باز داشت، و از الله بترسيد، و مؤمنان بايد تنها بر الله توكل كنند

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمَا ٱدۡخُلُواْ عَلَيۡهِمُ ٱلۡبَابَ فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَٰلِبُونَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

دو مرد از كساني كه [از الله] مي‌ترسيدند، و الله برآنان نعمت ارزاني داشته بود، گفتند: بر آنان از راه دروازه داخل شويد، و چون به شهر وارد شديد، پيروز مي‌شويد، و اگر مؤمن هستيد، پس [بايد] بر الله توكل كنيد

قَدِ ٱفۡتَرَيۡنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنۡ عُدۡنَا فِي مِلَّتِكُم بَعۡدَ إِذۡ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنۡهَاۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَاۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَاۚ رَبَّنَا ٱفۡتَحۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ قَوۡمِنَا بِٱلۡحَقِّ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡفَٰتِحِينَ

اگر به آيين شما بعد از آنكه الله ما را از آن نجات داده است برگرديم، به الله دروغ بسته ايم، و براي ما مناسب نيست كه به آيين شما برگرديم، مگر آنكه الله متعال كه پروردگار ما است، چنين چيزي بخواهد، كه علم او همه چيز را فرا گرفته است، بر الله توكل كرده‌ ايم، پروردگارا! ميان ما و ميان قوم ما بر حق داوري كن، كه تو بهترين داوراني

إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتۡ قُلُوبُهُمۡ وَإِذَا تُلِيَتۡ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُهُۥ زَادَتۡهُمۡ إِيمَٰنٗا وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

جز اين نيست كه مؤمنان كساني هستند كه چون الله ياد شود، دلهاي شان به ترس [و لرزه] مي افتد، و چون آياتش بر آنها خوانده شود، بر ايمان شان مي‌افزايد، و بر پروردگار خود توكل مي كنند

إِذۡ يَقُولُ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ وَٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ غَرَّ هَـٰٓؤُلَآءِ دِينُهُمۡۗ وَمَن يَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ

آن زماني را به ياد آوريد كه منافقان و كساني كه در دلهاي شان بيماري است گفتند: اينان را دين شان مغرور ساخته است، و هر كس كه بر الله توكل كند، به درستى الله پيروزمند با حكمت است

۞وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلۡمِ فَٱجۡنَحۡ لَهَا وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

و [اي پيامبر!] اگر [دشمنان] به صلح مايل شدند، تو نيز به صلح روي بياور، و بر الله توكل كن؛ زيرا او به يقين شنواي دانا است

قُل لَّن يُصِيبَنَآ إِلَّا مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَنَا هُوَ مَوۡلَىٰنَاۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

[اي پيامبر!] بگو! به ما جز آنچه كه الله براي ما مقدر كرده است، نمي‌رسد، او مولاي ما است، و مؤمنان بر الله توكل مي‎كنند

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُلۡ حَسۡبِيَ ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَهُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ

[اى پيامبر!] اگر روي برگردانند، بگو: الله براي من كافي است، هيچ معبود [بر حقي] جز او نيست، بر او توكل كردم، و او پروردگار عرش بزرگى است

۞وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ نُوحٍ إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيۡكُم مَّقَامِي وَتَذۡكِيرِي بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ فَعَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡتُ فَأَجۡمِعُوٓاْ أَمۡرَكُمۡ وَشُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ لَا يَكُنۡ أَمۡرُكُمۡ عَلَيۡكُمۡ غُمَّةٗ ثُمَّ ٱقۡضُوٓاْ إِلَيَّ وَلَا تُنظِرُونِ

و [اى پيامبر!] خبر نوح را بر آنان بخوان، آنگاه كه به قوم خود گفت: اي قوم من! اگر بودن من در ميان شما، و پند دادن من به آيات الله، بر شما گران آمده است، پس من بر الله توكل كردم، و شما همراه معبودان خود عزم خود را جزم كنيد، تا كار تان بر شما پوشيده نباشد، سپس آنچه را كه مي‌خواهيد در بارة من انجام دهيد، و به من مهلت ندهيد

وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰقَوۡمِ إِن كُنتُمۡ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ فَعَلَيۡهِ تَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّسۡلِمِينَ

موسي گفت: اي قوم من! اگر به الله ايمان آورده‌ ايد، و اگر مسلمان هستيد، بر او توكل نماييد

فَقَالُواْ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَا رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا فِتۡنَةٗ لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

و آنها گفتند: بر الله توكل كرديم، پروردگارا! ما را [دستخوش] فتنة اين قوم ستمگر قرار مده

إِنِّي تَوَكَّلۡتُ عَلَى ٱللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمۚ مَّا مِن دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُۢ بِنَاصِيَتِهَآۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ

همانا من بر الله كه پروردگار من و پروردگار شما است توكل كردم، هيچ جنبندة نيست مگر آنكه او زمام اختيارش را گرفته است، همانا پروردگار من بر راه راست است

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَرَزَقَنِي مِنۡهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَمَآ أُرِيدُ أَنۡ أُخَالِفَكُمۡ إِلَىٰ مَآ أَنۡهَىٰكُمۡ عَنۡهُۚ إِنۡ أُرِيدُ إِلَّا ٱلۡإِصۡلَٰحَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُۚ وَمَا تَوۡفِيقِيٓ إِلَّا بِٱللَّهِۚ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ

گفت: اي قوم من! به من بگوييد كه اگر از پروردگارم با دليل روشني آمده باشم، و به من از جانب خود روزي نيكي داده باشد، [آيا نبايد فرمانبردار او باشم]، و من نمي‌خواهم در بارة چيزي كه شما را از آن نهي مي‌كنم، با شما مخالفت نمايم، من تا جايي كه بتوانم قصدي جز اصلاح ندارم، و توفيق من جز به [توفيق] الله نيست، بر او توكل كردم، و به سوي او باز مي‌گردم

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ فَٱعۡبُدۡهُ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

[دانستن] اسرار غيبي آسمانها و زمين براي الله است، و همة كارها به او باز مي‌گردد، پس او را عبادت كن، و بر او توكل نما، و پروردگار تو از آنچه مي‌كنيد، غافل نيست

وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابٖ وَٰحِدٖ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبٖ مُّتَفَرِّقَةٖۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ

و گفت: اي پسران من! از يك دروازه [به شهر] داخل نشويد، بلكه از دروازه هاي متفرقي داخل شويد، و البته من نمي‌توانم چيزي از قضاي الله را از شما دفع كنم[1]، حكم تنها براي الله است، بر او توكل كردم، و توكل كنندگان بر او توكل مي‌كنند

كَذَٰلِكَ أَرۡسَلۡنَٰكَ فِيٓ أُمَّةٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهَآ أُمَمٞ لِّتَتۡلُوَاْ عَلَيۡهِمُ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَهُمۡ يَكۡفُرُونَ بِٱلرَّحۡمَٰنِۚ قُلۡ هُوَ رَبِّي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ مَتَابِ

[اي پيامبر!] به همين گونه تو را در بين مردمي فرستاديم كه پيش از آنها امتهاي بسياري گذشته بودند تا آنچه را كه بر تو وحي كرده ايم براي آنان بخواني، در حالي كه اينان به [الله] رحمان كفر مي‌ورزند، بگو: او پروردگار من است، هيچ معبودى جز او وجود ندارد، بر او توكل كردم، و بازگشت به سوي او است

قَالَتۡ لَهُمۡ رُسُلُهُمۡ إِن نَّحۡنُ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأۡتِيَكُم بِسُلۡطَٰنٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

پيامبران آنان براي شان گفتند: ما جز بشري همانند شما نيستيم، ولي الله بر هر كسي از بندگان خويش كه بخواهد منت مي‌نهد، [و او را به رسالت برمي‌گزيند]، و براي ما امكان نيست كه جز به اذن و ارادة الله براي شما معجزة بياوريم، و مؤمنان بايد بر الله توكل نمايند

وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدۡ هَدَىٰنَا سُبُلَنَاۚ وَلَنَصۡبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيۡتُمُونَاۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ

و ما را چه شده است كه بر الله توكل نكنيم، و حال آنكه ما را به راه هاي [كه به مصلحت] ما است هدايت كرده است، و البته ما بر آزاري كه به ما مي‌رسانيد، صبر خواهيم كرد[1]، و توكل كنندگان بايد تنها بر الله توكل كنند

ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

[و اين براي] کسانی است که صبر کردند، و بر پروردگارشان توکل می‌کنند.[1]

إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ

زيرا او [شيطان] بر كساني كه ايمان آورده اند، و بر پروردگار خود توكل مي‌كنند، تسلط ندارد

وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡحَيِّ ٱلَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِهِۦۚ وَكَفَىٰ بِهِۦ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرًا

و [اي پيامبر!] بر آن ذاتي توكل كن كه هميشه زنده است، و هر گز نمي‌ميرد، و به ستايش او تسبيح بگوي، و همين كافي است كه او به گناهان بندگانش آگاه است

وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ

و بر الله كه پيروزمند مهربان است توكل كن

ٱلَّذِي يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ

آن [الله] كه چون به [نماز شب] برمي‌خيزي، تو را مي‌بيند

وَتَقَلُّبَكَ فِي ٱلسَّـٰجِدِينَ

و حركات تو را در ميان سجده كنندگان [مشاهده مي‌كند]

إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

زيرا كه او شنواي دانا است