ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ

[اى پيامبر!] به حكمت و اندرز نيكو [مردم را] به راه پروردگارت دعوت نما، و با آنها به شيوة نيكوتر بحث و مناظره كن، به يقين پروردگارت به [حال] گمراه شدگان، و به [حال] راه يافتگان داناتر است

وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ءَايَتَيۡنِۖ فَمَحَوۡنَآ ءَايَةَ ٱلَّيۡلِ وَجَعَلۡنَآ ءَايَةَ ٱلنَّهَارِ مُبۡصِرَةٗ لِّتَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡ وَلِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ وَكُلَّ شَيۡءٖ فَصَّلۡنَٰهُ تَفۡصِيلٗا

و شب و روز را دو دليل [قدرت خود] قرار داديم، پس دليل شب را محو نموديم، و دليل روز را روشنی بخش ساختيم، [تا در روشني آن] فضلي از پروردگار خود بجوييد، و تا شمارش سالها و حساب را بدانيد، و هر چيزي را به تفصيل بيان كرده ايم

وَإِذَآ أَرَدۡنَآ أَن نُّهۡلِكَ قَرۡيَةً أَمَرۡنَا مُتۡرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيۡهَا ٱلۡقَوۡلُ فَدَمَّرۡنَٰهَا تَدۡمِيرٗا

و چون بخواهيم [مردم] شهري را هلاك كنيم، ناز پروردگان آنرا فرمان مي‌دهيم، و آنان در آنجا به فسق [و فجور] مي‌پردازند، ودر نتيجه [مردم] آن شهر مستحق عذاب مي‌گردند

مَّن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعَاجِلَةَ عَجَّلۡنَا لَهُۥ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومٗا مَّدۡحُورٗا

كسي كه خواهان دنياي زود گذر است، آنچه را كه بخواهيم، براي آنكسي كه بخواهيم، به زودي خواهيم داد، بعد از آن جهنم را براي او مقرر مي‌داريم، كه نكوهيده و رانده شده در آن در آيد

كُلّٗا نُّمِدُّ هَـٰٓؤُلَآءِ وَهَـٰٓؤُلَآءِ مِنۡ عَطَآءِ رَبِّكَۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحۡظُورًا

هر يك از آنان [دنيا طلبان] و اينان [آخرت خواهان] را از عطای پروردگار تو بهره مي‌دهيم، و عطای پروردگارت [از کسی] ممنوع نيست

لَّا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَقۡعُدَ مَذۡمُومٗا مَّخۡذُولٗا

[اى انسان!] با اله [يكتا] معبود ديگري را [شريك] قرار مده، كه نكوهيده و بي يار و ياور خواهي شد

۞وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا

و پرودگارت مقرر داشت که جز او [ديگري] را نپرستيد، وبه پدر و مادر نيكي كنيد، اگر يكي از آن دو، [از پدر و مادر] و يا هر دوی آنها نزد تو به سن پيري رسيدند، (اف) [كه كمترين كلمة نا مناسبي است] براي آنها مگو، و برسر آنها فرياد مزن، و با آنها به احترام سخن بگو

وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا

و از روی مهربانی بال فروتني را براي آنان هموار كن، و بگو: پروردگارا! همانگونه که آنان مرا در کودکی پرورش دادند، [اكنون كه بزرگ سال و پير شده اند] تو بر آنان رحمت آور

رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمۡۚ إِن تَكُونُواْ صَٰلِحِينَ فَإِنَّهُۥ كَانَ لِلۡأَوَّـٰبِينَ غَفُورٗا

پروردگار تان به آنچه كه در دلهاي شما است داناتر است، اگر نيكو كار باشيد، همانا او برای توبه کنندگان آمرزنده است

وَءَاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا

و حق ذوي القربي، و بيچارگان، و در راه ماندگان را بده، و اسراف مكن

إِنَّ ٱلۡمُبَذِّرِينَ كَانُوٓاْ إِخۡوَٰنَ ٱلشَّيَٰطِينِۖ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورٗا

زيرا اسراف كنندگان برادران شياطين مي‌باشند، و شيطان نسبت به پروردگارش ناسپاس است

وَإِمَّا تُعۡرِضَنَّ عَنۡهُمُ ٱبۡتِغَآءَ رَحۡمَةٖ مِّن رَّبِّكَ تَرۡجُوهَا فَقُل لَّهُمۡ قَوۡلٗا مَّيۡسُورٗا

و اگر به طلب رحمتي كه اميد آنرا ازپروردگارت داري، لذا اكنون از آنان [ازاقارب و مساكين] روي مي‌گرداني، پس با گفتار نرم با آنان سخن بگو

وَلَا تَجۡعَلۡ يَدَكَ مَغۡلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبۡسُطۡهَا كُلَّ ٱلۡبَسۡطِ فَتَقۡعُدَ مَلُومٗا مَّحۡسُورًا

دست خود را غل و زنجير گردن خود مگردان، و بيش از حد گشاده دستي مكن، كه مورد سرزنش قرار گيري و درمانده بنشيني

إِنَّ رَبَّكَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرٗا

به يقين پروردگارت براي هر كس كه بخواهد رزق فراوان [مي دهد]، [و يا او را] تنگدست مي‌گرداند، به يقين او به بندگان خود آگاه [و] بينا است

وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُمۡ خَشۡيَةَ إِمۡلَٰقٖۖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُهُمۡ وَإِيَّاكُمۡۚ إِنَّ قَتۡلَهُمۡ كَانَ خِطۡـٔٗا كَبِيرٗا

و فرزندان خود را از بيم تنگدستي نكشيد، ما آنها و شما را روزي مي‌دهيم، به يقين كشتن آنان گناه بزرگي است

وَلَا تَقۡرَبُواْ ٱلزِّنَىٰٓۖ إِنَّهُۥ كَانَ فَٰحِشَةٗ وَسَآءَ سَبِيلٗا

و به زنا نزديك نشويد، زيرا [زنا] كار زشت، و شيوة نا پسندي است

وَلَا تَقۡتُلُواْ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَمَن قُتِلَ مَظۡلُومٗا فَقَدۡ جَعَلۡنَا لِوَلِيِّهِۦ سُلۡطَٰنٗا فَلَا يُسۡرِف فِّي ٱلۡقَتۡلِۖ إِنَّهُۥ كَانَ مَنصُورٗا

و كسي كه الله [كشتن] وي را حرام كرده است، او را جز به حق نكشيد، و كسي كه مظلومانه كشته شود، به تحقيق برای وليِّ وي [در قصاص كردن] سلطة كاملي داده ايم، پس در کشتن اسراف نکند، زيرا او نصرت داده شده است

وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ وَأَوۡفُواْ بِٱلۡعَهۡدِۖ إِنَّ ٱلۡعَهۡدَ كَانَ مَسۡـُٔولٗا

و به مال يتيم جز به گونة كه نيكو تر است، نزديك نشويد، تا اينكه به رشدش برسد، و به عهد خويش وفاء كنيد، كه از عهد [و پيمان] پرسيده مي‌شود

وَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ إِذَا كِلۡتُمۡ وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلٗا

و هنگامي كه پيمانه مي‌كرديد، پيمانه را كامل بدهيد، و به ترازوي دقيق وزن كنيد، اين براي شما بهتر، و عاقبتش نيكو تر است

وَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَـٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولٗا

و از آنچه كه به آن علم نداری، پيروي مكن، به يقين از هر يك از گوش، و چشم و دل، باز خواست خواهد شد

وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّكَ لَن تَخۡرِقَ ٱلۡأَرۡضَ وَلَن تَبۡلُغَ ٱلۡجِبَالَ طُولٗا

و در روي زمين با تكبر راه مرو، زيرا تو نمي‌تواني زمين را بشكافي، و [همچنبن] در بلندي [قامت خود] نمي‌تواني به كوه‌ها برسي

كُلُّ ذَٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُۥ عِندَ رَبِّكَ مَكۡرُوهٗا

زشتي همة اين كار ها، نزد پروردگار تو ناپسند است

ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوۡحَىٰٓ إِلَيۡكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلۡحِكۡمَةِۗ وَلَا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتُلۡقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومٗا مَّدۡحُورًا

اين [احكام] از حكمتي است كه پروردگارت بر تو وحي كرده است، و با الله [يكتا] معبود ديگري را قرار مده، كه خوار و زبون در جهنم انداخته خواهي شد

قُل لَّوۡ كَانَ مَعَهُۥٓ ءَالِهَةٞ كَمَا يَقُولُونَ إِذٗا لَّٱبۡتَغَوۡاْ إِلَىٰ ذِي ٱلۡعَرۡشِ سَبِيلٗا

[اي پيامبر!] بگو! اگر با او همان گونه كه آنها مي‌گويند معبوداني همراه او مي‌بود، در اين صورت [اين معبودان] مي‌كوشيدند تا به سوي [الله كه] صاحب عرش است راهي پيدا كنند

تُسَبِّحُ لَهُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ ٱلسَّبۡعُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمۡدِهِۦ وَلَٰكِن لَّا تَفۡقَهُونَ تَسۡبِيحَهُمۡۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورٗا

آسمانهاي هفتگانه، و زمين، و هر كسي كه در آنها است، تسبيح او را مي‌گويند، و هيچ چيزي نيست، مگر آنكه با ستايش تسبيح او را مي‌گويد، و ليكن شما تسبيح گفتن آنان را نمي‌فهميد، همانا او [تعالي] بردبار آمرزنده است

رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِكُمۡۖ إِن يَشَأۡ يَرۡحَمۡكُمۡ أَوۡ إِن يَشَأۡ يُعَذِّبۡكُمۡۚ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ وَكِيلٗا

پروردگار شما به [حال] شما داناتر است، اگر بخواهد بر شما رحم مي‌كند، و يا اگر بخواهد شما را عذاب مي‌كند، و [اي پيامبر] ما تو را بر آنها نگهبان نفرستاده ايم

وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِمَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَلَقَدۡ فَضَّلۡنَا بَعۡضَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ عَلَىٰ بَعۡضٖۖ وَءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ زَبُورٗا

و [اي پيامبر!] پروردگار تو به [حال] همه كساني كه در آسمانها و زمين است، داناتر است، و به تحقيق ما بعضي از پيامبران را بر بعض ديگر برتري داده ايم، و زبور را به داود داديم

رَّبُّكُمُ ٱلَّذِي يُزۡجِي لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ فِي ٱلۡبَحۡرِ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمٗا

پروردگار شما آن ذاتي است كه كشتي را در دريا براي شما به حركت مي‌آورد، تا از فضلش بهره‌مند شويد، به يقين او به شما مهربان است

۞وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلٗا

و به راستی ما بني آدم را گرامی داشتيم، و آنها را در خشکی و دريا [بر مركبهاي مناسب] حمل کرديم، و از خوراكيهاي پاكيزه براي شان روزی داديم، و آنها را بر بسياري از موجوداتی که آفريده كرده ايم، برتری داديم

قُلۡ كُلّٞ يَعۡمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِۦ فَرَبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَنۡ هُوَ أَهۡدَىٰ سَبِيلٗا

[اي پيامبر!] بگو: هر كس به روش خود عمل مي‌كند، و پروردگار شما به كسي كه راه يافته‌تر مي‌باشد، داناتر است